Wat is lepra?

 

Lepra is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de leprabacterie en wordt overgebracht door hoesten of niezen. De leprabacterie tast de zenuwen aan, met als gevolg dat er verlammingen kunnen ontstaan en handen en voeten gevoelloos raken. Hierdoor kan iemand niet meer voelen of hij of zij zich verbrand of wondjes oploopt. Grote wonden, infecties, blindheid en ernstige verminkingen zoals klauwhanden of stompvoeten zijn het gevolg..

 

Lepra komt nog steeds voor

Ieder jaar komen er wereldwijd nog steeds meer dan 200.000 nieuwe leprapatiënten bij. Ongeveer negen procent daarvan is kind. Hun leven, en dat van hun dierbaren, wordt ontwricht door de verminkingen en sociale uitsluiting die het gevolg zijn van deze eeuwenoude ziekte. Vooral de allerarmsten worden getroffen.

 

De oorzaak van lepra

Lepra is een bacteriële infectie die wordt veroorzaakt door de leprabacterie: de Mycobacterium leprae. De leprabacterie werd in 1873 ontdekt door de Noorse arts Armauer Hansen. Daarom wordt lepra ook wel de ziekte van Hansen genoemd.

 

Twee soorten lepra

Er bestaan twee soorten lepra: multibacillaire lepra (MB) en paucibacillaire lepra (PB).

 

  • Bij multibacillaire lepra heeft de leprapatiënt een groot aantal leprabacteriën in zijn lichaam. De patiënt heeft meer dan 5 gevoelloze vlekken op zijn huid. Multibacillaire lepra is erg besmettelijk.
  • Bij paucibacillaire lepra heeft de leprapatiënt een klein aantal leprabacteriën in zijn lichaam. De patiënt heeft minder dan 5 gevoelloze vlekken op zijn huid. Paucibacillaire lepra is nauwelijks besmettelijk.

 

Puji Arumsari uit Indonesië heeft multibacillaire lepraPuji Arumsari (21) uit Indonesië had veel grote, gevoelloze vlekken op haar lichaam.

Ze kreeg de diagnose multibacillaire lepra.

 

Lepra is een tropische ziekte

Ooit kwam lepra voor in Nederland, maar de ziekte is hier sinds de middeleeuwen vrijwel helemaal verdwenen. Nu komt lepra vooral voor in de tropen en subtropen. Denk daarbij aan Azië, Afrika en Latijns-Amerika. Lepra treft vaak arme mensen, die een lagere weerstand hebben.

 

De landen waar lepra het meest voorkomt zijn:

 

De besmetting met lepra

Lepra is heel besmettelijk. De ziekte wordt overgedragen via de luchtwegen door druppeltjes die vrijkomen bij het hoesten of niezen. De leprabacterie voelt zich het best bij een temperatuur van 34 graden Celsius en zoekt daarom de koelere delen van het menselijk lichaam op.

 

Immuun voor lepra. Slechts 1 op de 100 besmette mensen krijgt daadwerkelijk lepra. De andere 99 ontwikkelen de ziekte niet. Zij zijn van nature immuun voor lepra en schakelen de leprabacterie door het eigen afweersysteem uit.

 

Grotere kans op besmetting. Mensen die intensief contact hebben met een onbehandelde leprapatiënt (zoals familieleden, buren en vrienden) worden meer blootgesteld aan de leprabacterie en lopen daarom een grotere kans om zelf besmet te raken.

 

'Ik ben het tweede kind uit het gezin dat lepra heeft. Een paar maanden na mijn broers diagnose kreeg ik een witte vlek in mijn gezicht. Mijn moeder vertrouwde het niet en we gingen langs bij dezelfde arts. Het was voor hem meteen duidelijk: ook ik had lepra'  Ludimila (12), Aliança, Brazilië

  

Lange incubatietijd

De incubatietijd van lepra is lang. Dat wil zeggen dat de leprabacterie erg langzaam is. Sommige bacteriën vermenigvuldigen zich elke minuut, maar de leprabacterie deelt zich maar eens in de 2 weken.

 

Hierdoor kan het gemiddeld wel 2 tot 5 jaar duren voordat symptomen zichtbaar worden en een patiënt doorheeft dat er iets mis is. Iemand die besmet is, kan hierdoor jarenlang ongemerkt de leprabacterie blijven verspreiden en anderen besmetten. Dat maakt het moeilijk om lepra volledig onder controle te krijgen.

 

De symptomen van lepra

Lepra is een ziekte die de huid en zenuwen aantast. Als gevolg daarvan kunnen:

  • gevoelloze vlekken ontstaan op de huid
  • spieren in handen, voeten en oogleden verzwakken
  • handen en voeten gevoelloos worden  

Een leprapatiënt hoeft niet alle symptomen te krijgen. De symptomen verschillen per patiënt en het soort lepra.

 

Diagnose

Om de diagnose lepra te stellen, kan een arts verschillende onderzoeken doen.

 

  • Onderzoek van de huid: De arts onderzoekt of de patiënt vlekken op de huid heeft die gevoelloos zijn. Om dit te testen, raakt de arts de vlekken aan met een tot draadje gedraaid wattenbolletje. De patiënt moet (zonder te kijken) aangeven of en waar hij iets voelt.
  • Onderzoek van de zenuwen: De arts onderzoekt of de patiënt verdikte en pijnlijke zenuwen heeft, gepaard met krachtsverlies of gevoelsstoornissen in handen of voeten.
  • Laboratoriumonderzoek: In het laboratorium onderzoekt een specialist wat huidvocht of een stukje huid (biopt) van de patiënt onder de microscoop om te kijken of er leprabacteriën aanwezig zijn.

 

 Lepratest met gedraaid wattenbolletje op gevoelloze lepravlekken

Een arts test met een tot draadje gedraaid wattenbolletje of de vlekken in het gezicht gevoelloos zijn.

 

De behandeling van lepra

Lepra is volledig te genezen. Zodra bij een patiënt lepra is vastgesteld, krijgt hij een multi-drug therapie (MDT). Dit is een cocktail van antibiotica die gedurende langere tijd dagelijks ingenomen moet worden. In geval van paucibacillaire lepra (PB) 6 maanden, en in geval van multibacillaire lepra (MB) 12 maanden.

 

Het is heel belangrijk dat de leprapatiënt daar zo vroeg mogelijk mee begint en de kuur afmaakt. De medicatie doodt de leprabacteriën en stopt de infectie. Al na een paar dagen is de leprapatiënt niet meer besmettelijk.

 

Antibioticakuur pillenstrip tegen lepraLepra is volledig te genezen met een antibioticakuur. De pillen zitten in een

doordrukstrip, genoeg voor een maand. Leprapatiënten slikken elke dag een pil, tot de strip leeg is.

 

De lichamelijke gevolgen van lepra

Wordt lepra te laat ontdekt en behandeld, dan heeft de ziekte ingrijpende gevolgen zoals verminkingen en blindheid.

 

Verminkingen

De leprabacterie tast de zenuwen aan, waardoor verlammingen ontstaan en handen en voeten gevoelloos raken. Hierdoor kan de leprapatiënt niet meer voelen of hij zich verbrandt of wondjes oploopt. Dit kan leiden tot zweren en open wonden, en uiteindelijk tot blijvende handicaps zoals klauwhanden, stompvoeten en een leeuwengezicht.

 

Blindheid

De spieren van de oogleden kunnen verzwakken, waardoor de leprapatiënt zijn ogen niet meer kan sluiten. Het oog droogt uit en stof en vuil blijft makkelijk in het oog zitten. Leprapatiënten kunnen hierdoor blind worden. 

 

 Lepra tast oogspieren aan kans op blindheid Antonio uit MozambiqueAntónio uit Mozambique raakte verminkt door lepra

António (58) uit Mozambique werd ernstig getroffen door lepra.

Zijn handen en voeten raakten verminkt en ook zijn oogspieren werden aangetast.

 

 

Sociale uitsluiting

Lepra heeft niet alleen lichamelijke gevolgen. Door hun handicaps komen leprapatiënten vaak zonder werk te zitten. Ook worden zij, uit angst voor besmetting, door hun omgeving vaak vermeden of zelfs verstoten. Ze tellen niet meer mee in de maatschappij. Het taboe, of stigma, rond lepra is nog steeds erg groot.

 

Bovendien wordt lepra in veel delen van de wereld nog steeds gezien als hekserij of als straf van God.

 

Uit angst om in een sociaal isolement terecht te komen, durven leprapatiënten vaak met niemand over hun ziekte te praten. Soms gaat die angst zo ver dat ze niet naar het ziekenhuis durven om een diagnose te laten stellen en zich te laten behandelen. Zo gaat het van kwaad tot erger.

 

'Ik had nooit gedacht dat het mij zou overkomen. Voor mij was lepra iets afschuwelijks, iets dat mijn familie zou verwoesten, mijn vriendschappen, mijn leven' Endro Sumastro (43), Oost-Java, Indonesië

 

Lepra bestrijden

Met steun van donateurs werkt de Leprastichting aan een wereld zonder lepra en uitsluiting als gevolg van een handicap.

 

De Leprastichting biedt hulp aan leprapatiënten door:

 

Onze droom is een wereld zonder lepra. Help mee om onze droom te verwezenlijken!

 

 

Donatiebutton2

 

 

 

 

 

Ervaar hoe het is om lepra te hebben en doe de quiz!

Lepra Quiz durf jij

Blijf op de hoogte van ons werk.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief of volg ons op social media.

emailnieuwsbrief Facebook logo Twitter logo Youtube logo

 

 

Veel gestelde vragen over de ziekte lepra >>

 

        

 

 

 

 

 

 

 

E-mailnieuwsbrief